Voorrangsregels uitgelegd

Voorrang is het onderdeel waar op het theorie-examen de meeste fouten worden gemaakt — en in het echte verkeer de meeste ongelukken gebeuren. Op deze pagina vind je alle voorrangsregels die je voor het CBR-examen moet kennen, met de valkuilen erbij.

De hoofdregel: rechts gaat voor

Op een gelijkwaardige kruising (geen borden, geen haaientanden, geen verkeerslichten) geef je voorrang aan alle bestuurders van rechts. Let op: fietsers en bromfietsers zijn ook bestuurders — een fietser van rechts gaat dus vóór jou. Dit is een van de meest gemiste examenvragen.

Voorrangsweg en voorrangsborden

Borden gaan boven de rechts-regel. Rijd je op een voorrangsweg (geel-wit ruitbord), dan heb jij voorrang op al het kruisende verkeer. Nader je een kruising met een voorrangsbord voor de zijweg (rode driehoek op de punt) of een stopbord, dan moet jij voorrang verlenen — bij een stopbord moet je bovendien altijd volledig stilstaan, ook als er niemand aankomt.

Haaientanden

Witte driehoeken op het wegdek met de punt naar jou toe betekenen: voorrang verlenen aan bestuurders op de kruisende weg. Belangrijk verschil met een stopbord: bij haaientanden hoef je niet te stoppen als de weg vrij is — je moet alleen voorrang kunnen verlenen. Onthoud: de punten wijzen naar jou, dus jij let op.

Rotondes

Bij vrijwel alle Nederlandse rotondes staan haaientanden en voorrangsborden: verkeer op de rotonde heeft dan voorrang. Staan die er niet (zeldzaam), dan geldt de gewone regel en gaat verkeer van rechts — dus verkeer dat de rotonde oprijdt — voor. Let bij het verlaten van de rotonde op fietsers op een parallel fietspad: die gaan vaak voor.

Afslaan: rechtdoor gaat voor

Sla je af, dan laat je tegemoetkomend verkeer dat rechtdoor gaat op dezelfde weg voorgaan — inclusief fietsers en voetgangers die rechtdoor gaan op jouw weg. Linksaf slaan is daarom bijna altijd wachten: op tegenliggers, op fietsers naast je, en op voetgangers die de zijweg oversteken.

Uitrit en erf

Wie een uitrit of woonerf verlaat, verleent voorrang aan al het andere verkeer — ook voetgangers. Herken een uitrit aan de verlaagde stoep of doorlopende trottoirband. Dit is strenger dan een gewone zijweg en daarom een geliefde strikvraag.

Bijzondere gevallen

Voorrangsvoertuigen (politie, ambulance, brandweer met zwaailicht én sirene) gaan altijd voor, ongeacht de situatie. Trams gaan op gelijkwaardige kruisingen voor, óók als ze van links komen — behalve wanneer borden anders bepalen. Een militaire colonne of uitvaartstoet mag je niet doorsnijden. En een verkeersregelaar gaat boven alles: zijn aanwijzingen overrulen borden, lichten en regels.

Voetgangers en het zebrapad

Voetgangers die op een zebrapad oversteken of duidelijk op het punt staan dat te doen, laat je voorgaan. Buiten het zebrapad zijn voetgangers geen bestuurders — daar gelden de gewone regels niet en geldt vooral: anticipeer, want gevaarherkenning toetst precies deze situaties.

De 3 meest gemaakte examenfouten

1) Vergeten dat fietsers van rechts voorrang hebben op gelijkwaardige kruisingen. 2) Denken dat je bij haaientanden moet stoppen (alleen voorrang verlenen). 3) De uitrit-regel verwarren met een gewone zijweg. Train deze drie en je scoort direct beter.

Veelgestelde vragen

Wie gaat voor op een gelijkwaardige kruising als er vier auto’s tegelijk aankomen?

Formeel heeft iedereen iemand van rechts — de wet lost dit niet op. In de praktijk (en op het examen): communiceer, rijd rustig aan en laat degene die het eerst kan rijden gaan. Examenvragen hierover toetsen meestal een situatie met twee of drie voertuigen.

Heeft een bus die van de halte wegrijdt voorrang?

Nee, geen voorrang — maar binnen de bebouwde kom moet je een bus die aangeeft te willen wegrijden wel de gelegenheid geven om weg te rijden.

Gaat een voetganger op een zebrapad altijd voor?

Voetgangers die oversteken of duidelijk gaan oversteken op een zebrapad laat je voorgaan. Loopt iemand er slechts in de buurt, dan hoeft dat nog niet.

Lees ook: verkeersborden leren · hoeveel fouten mag je maken? · ADAS-vragen (nieuw 2026)